15 juni 2010 : Webstek ter voorstelling van het boek Den Dikken van Giesbaargen.
Via een speciale webstek verneemt u alle details over dit verklarend woordenboek van het dialect van Geraardsbergen.

14 juni 2010 : Nummer 231 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Biografisch repertorium van de dienstverleners van Nieuwenhove (1800-2000), door Freddy De Chou.
- “Bruylandtje, zijt het gij?”. Een verhaal over de jonge Geraardsbergse rekruten in mei 1940, door Jacques De Ro.
- Prof. dr. Herman vanden Berghe, gastprofessor in Lovanium en drijvende kracht achter het Centrum voor Menselijke Erfelijkheid in Kongo/Zaïre (1966-1978), door Marc van Trimpont.

20/27 april 2010 : Waardering uit Joodse hoek voor Gerardimontium
In het april-nummer van Joods Actueel, het maandblad van de Joodse gemeenschap in Vlaanderen, wordt aandacht besteed aan onze 2 bijdragen over de Joden in Geraardsbergen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Het gaat meer bepaald om 1) De Geraardsbergse Joden die “verdwenen” in Auschwitz: Isabelle (Elza) Fischlowitz, Roza Jacoby-Coster, Rebecca en Rosine Jacoby, en 2) ‘Moederke’ Fernande De Smet (1899-2001): Geraardsbergens ‘Righteous among the Nations’. Deze bijdragen, van de hand van Marc van Trimpont, werden gepubliceerd in het nummer 225 respectievelijk 228 van Gerardimontium.
Ook eresenator Louis Davids, gewezen hoofdredaceur van het Belgisch Israëlitisch Weekblad, liet zich niet onbetuigd en hij heeft er zijn maandelijkse column aan gewijd onder de titel “Openbaring”, een opiniestukje dat verscheen op 20 april in het maandblad J. A. en op 27 april te lezen stond op de webstek joodsactueel.be en waarvan hierna de weergave:

Opinie: Openbaring
Dinsdag 27 April 2010 9:12

Louis Davids
Ik heb het reeds meermaals geschreven: de schabouwelijke en fictieve statistieken van het aantal in België levende Joden zijn volledig uit de lucht gegrepen. Ze staan volkomen haaks op de realiteit. Ten eerste omdat niemand verplicht is lid te worden van een Joodse gemeente – gelukkig maar – en ten tweede omdat er ook Joden wonen verspreid over het ganse land.

Het zoveelste bewijs daarvan kreeg ik van ‘Gerardimontium’, een tweemaandelijks tijdschrift van Geraardsbergen. In het eindejaarsnummer van deze publicatie werd hulde gebracht aan de inmiddels overleden stadsgenote, mevrouw Fernande De Smet, die tijdens de nazi-bezetting van ons land, gedreven door een gevoel van naastenliefde en medemenselijkheid, Joodse kinderen heeft gered en daarvoor onderscheiden werd door ‘Yad Vashem’ als ’Rechtvaardige onder de Volkeren’. Haar reddingsactie wordt uitvoerig en op ontroerende wijze beschreven. In een uitgave daarvoor verscheen de bijdrage ’De Geraadsbergse die verdwenen in Auschwitz: Isabelle Fischlowitz, Roza Jacoby-Coster, Rebecca en Rosine Jacoby’. Bitter weinigen wisten dat daar Joden woonden (en wellicht nog wonen).

Waarom ik dat neerpen? Niet enkel en alleen maar om te bewijzen dat ik gelijk heb dat de statistieken over de in ons land wonende Joden naar de scheurmand verwezen kunnen worden, maar ook en vooral om mijn waardering te betuigen aan de uitgevers van ‘Gerardimontium’, dat ze hulde brengen aan de stadsgenoten die op gevaar voor eigen leven een helpende hand hebben uitgestoken om Joodse medeburgers te redden.
 

13 april 2010 : Nummer 230 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- ”Mon cher cousin et maître!”. De Parijse jaren van de Geraardsbergse kunstschilder Charles-Louis Saligo in brieven aan Pieter van Huffel (1823-1838), door Jacques De Ro.
- Arthur Broekaert en zijn keuze voor de Vlaamsche Hoogeschool te Gent (1916-1918), door Dirck Surdiacourt.
- Stadsplan der waterleidingen uit 1783. Ontwerper en eigenaar van de kaart onthuld, door Marc Van Liefferinge.
 

15 maart : Laureaten 2010 “Eremerk Graaf Boudewijn”

Het bestuur van Gerardimontium koos tijdens zijn vergadering op 5 maart de laureaten anno 2010 voor het “Eremerk Graaf Boudewijn”, zo genoemd ter herinnering aan de stichting van de stad Geraardsbergen in 1068-1070 door Boudewijn VI, graaf van Vlaanderen.

Ter herinnering, het erediploma bestaat uit een verpersoonlijkte en met redenen omklede oorkonde van A3-formaat en in kleur waarop de beeldenaar van Boudewijn VI met het wapenschild van het “Oude Vlaendren” prijkt. Met deze onderscheiding wil Gerardimontium uiting geven aan zijn waardering voor mensen of verenigingen die zich bijzonder verdienstelijk hebben gemaakt of maken op het vlak van de verspreiding van de kennis van ons lokaal verleden of voor het in stand houden van ons cultuurhistorisch erfgoed.
De laureaten 2010 zijn het echtpaar Louis en Anne-Marie De Cock-Vanden Herrewegen en Geert Van Bockstaele. De onderscheiding zal aan de laureaten worden uitgereikt op een later te bepalen datum in het najaar.

10 februari 2010 : Nummer 229 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Biografisch repertorium van de dienstverleners van Onkerzele (1800-2000), door Freddy De Chou.
- Wonen tussen wal en stadhuis. Het middeleeuwse ‘Ingeland’ in de bovenstad van Geraardsbergen, door Jacques De Ro.
- De Velo Droom van de massa..., door Dirck Surdiacourt.

17 december 2009 : Nummer 228 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- ”Heilige Familie”van Charles Louis Saligo (1803-1874) “teruggevonden” in het stadhuis van Geraardsbergen,, door Jan Coppens.
- Gallo-Romeinse bewoning in Geraardsbergen, door Nick Van Liefferinge, Nico De Brouwer, Luk Beeckmans.
- ’Moederke’ Fernande De Smet (1899-2001): Geraardsbergens ‘Righteous among the Nations, door Marc van Trimpont.

15 november 2009 : Aankondiging 12de Geschiedkundig Treffen Gerardimontium (29 november '09)

Klik op de foto voor een leesbare vergroting.

12 oktober 2009 : Nummer 227 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Biografisch repertorium van de dienstverleners van Ophasselt, door Freddy De Chou
- De onverwachte ontmoeting van de jonge Arthur Broekaert met Edgar Tinel, door Dirck Surdiacourt
- Jean François Ghislain Huleu. Aartspriester en enfant terrible van het aartsbisdom (18de en 19de eeuw), door Ivan Van Der Haegen

5 oktober 2009 : Webstek ter promotie van het boek De Muur rond Geraardsbergen
Via een speciale webstek kan u alle details te weten komen over het nieuwe boek De Muur rond Geraardsbergen.

17 augustus 2009 : Nummer 226 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Gelijke woorden in het Giesbaargs en het Picardisch dialect van het Land van Aat, door Jan Coppens
- Een tweede baronie?... De geschiedenis van het kasteel van Onkerzele, door Jacques De Ro
- Kasteel van Schendelbeke, veroverd en weggevaagd in 1453, door Marc van Trimpont, Dirck Surdiacourt, Johan François

18 juni 2009 : Nummer 225 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Biografisch repertorium van de dienstverleners van Overboelare, door Freddy De Chou
- De Geraardsbergse Joden die ‘verdwenen’ in Auschwitz : Isabelle (Elza) Fischlowitz, Roza Jacoby-Coster, Rebecca en Rosine Jacoby, door Marc van Trimpont 

18 april 2009 : Nummer 224 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Een archeologisch relict onder de loep: de Dooriksberg te Zandbergen/Denderwindeke, door Sam De Decker.
- “Moord en brand!” Het leven in Geraardsbergen en de deelgemeenten in 1830-1860 op basis van morele statistieken en politieverslagen, dl. 4, door Jacques De Ro.
- Hunnegem, een Geraardsbergse onderwijsinstelling met een rijk verleden, door Jean Marquebreuck.
- Onder de preekstoel van de Sint-Bartholomeuskerk van Geraardsbergen. Een wandeling in de tijd, door Yvan Vander Haegen.

12 maart 2009 : Eremerk Graaf Boudewijn - Laureaten bekend

Het Bestuur van Gerardimontium, de Geraardsbergse vereniging voor lokale geschiedenis, nomineerde twee verenigingen die zullen worden onderscheiden met het “Eremerk Graaf Boudewijn”, zo genoemd ter herinnering aan de stichting van de stad Geraardsbergen in 1068-1070 door Boudewijn VI, graaf van Vlaanderen. Het erediploma bestaat uit een verpersoonlijkte en met redenen omklede oorkonde van A3-formaat en in kleur waarop de beeldenaar van Boudewijn VI met het wapenschild van het “Oude Vlaendren” prijkt.

Met deze onderscheiding wil Gerardimontium uiting geven aan zijn waardering voor mensen of verenigingen die zich bijzonder verdienstelijk hebben gemaakt of maken op het vlak van de verspreiding van de kennis van ons lokaal verleden of voor het behoud van ons cultuurhistorisch erfgoed.

De laureaten 2009 zijn het Krakelingencomité en de Broederschap van het Geraardsbergse Manneken-Pis.

Het Krakelingencomité staat in voor het draaiboek voor de historische Krakelingenstoet die jaar na jaar meer en meer belangstelling wekt. Het is er bovendien in geslaagd de geschiednis van de stad Geraardsbergen dichter bij de mensen te brengen.

De Broederschap van het Geraaardsbergse Manneken-Pis viert dit jaar haar zilveren jubileum en heeft de grote verdienste het Geraardbergse pismanneken uit de vergeethoek te hebben gehaald en zorgt er bovendien voor folklore en ware historische feiten harmonisch samen te brengen. Manneken-Pis van zijn kant viert dit jaar zijn 550ste verjaardag.

Het “Eremerk Graaf Boudewijn” anno 2009 zal aan de laureaten worden overhandigd in het najaar op een nog nader te bepalen datum.
 

Uitnodiging 7de Eetfestijn Geradimontium (19 april 2009)

Klik op de affiche voor meer informatie.

18 februari 2009 : Nummer 223 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Biografisch repertorium van de dienstverleners te Schendelbeke, door Freddy de Chou.
- “Moord en brand!” Het leven in Geraardsbergen en de deelgemeenten in 1830-1860 op basis van morele statistieken en politieverslagen, dl. 3, door Jacques de Ro.
- Verborgen en verguisd. Het Wolvenstraatje, een verdwenen steeg te Geraardsbergen, door Jacques de Ro.
 

17 januari 2009 : Actualisering trefwoordenindex op publicaties en krantenartikels

Trefwoordenindex (Excel bestand) op publicaties in 1) Carto Numis Club, 2) De Heemschutter en 3) Gerardimontium is eveneens beschikbaar (opgesteld tot 01/01/2009 door Marc Punnewaert).
Trefwoordenindex op de krantenartikels verschenen in 1) Carto Numis Club, 2) De Heemschutter en 3) Gerardimontium (opgesteld tot 01/01/2009  door Marc Punnewaert).
 

19, 20 & 21 december 2008 : Geraardsbergen & Belgisch Congo

klik op de affiche voor een groter formaat.

4 december 2008 : Nummer 222 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- De invloed van de geschreven standaardtaal op het Giesbaargs, door Jan Coppens.
- “Moord en brand!” Het leven in Geraardsbergen en de deelgemeenten in 1830-1860 op basis van morele statistieken en politieverslagen, dl. 2, door Jacques de Ro.
- Schilderde ene Hans Trossure omstreeks 1570 een doek voor de kerk van Moerbeke?, door Marc van Trimpont

20 oktober 2008 : Nummer 221 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Biografisch repertorium van de dienstverleners van Smeerebbe-Vloerzegem (1800-2000), door Freddy de Chou.
- “Moord en brand!” Het leven in Geraardsbergen en de deelgemeenten in 1830-1860 op basis van morele statistieken en politieverslagen, door Jacques de Ro.

28 september 2008 : 12de Geschiedkundig Treffen
Een honderdtal belangstellenden was komen opdagen op zondagvoormiddag 28 september in feestzaal Villa Wilson in Geraardsbergen voor ons 12de Geschiedkundig Treffen.

Ondervoorzitter Freddy de Chou hield er een verhelderende powerpoint-uiteenzetting over hoe men hogerop kan bij het opmaken van zijn stamboom eens de periode van de parochieregisters voorbij. En hij deed dit aan de hand van de 16de eeuwse penningkohieren (zeg maar: belastingsregisters). Op verzoek van tal van aanwezigen zal deze interessante causerie nog worden gepubliceerd in ons tijdschrift.

Het hoogtepunt van de dag was de uitreiking van het Eremerk Graaf Boudewijn aan de laureaten 2008, onderscheiding die sinds 2007 door Gerardimontium wordt toegekend aan personen of verenigingen die zich bijzonder verdienstelijk hebben gemaakt (maken) op het vlak van de verspreiding van de kennis van ons verleden of zich op tastbare wijze hebben ingezet (inzetten) voor het behoud van ons cultuurhistorisch erfgoed. Over de laureaten 2008, Etienne Borremans, Roger Flamant en Herman Merckaert, zie verder onder de rubriek “Eremerk”.

De fraai ingelijste oorkonden werden aan de laureaten overhandigd respectievelijk door Gerardimontium-voorzitter Van Trimpont en door Burgemeester De Chou terwijl de echtgenotes van de laureaten letterlijk in de bloemen werden gezet.
 

V.l.n.r.: Laureaat Roger Flamant op de 2de rij en vooraan zijn echtgenote; laureaat Herman Merckaert met voor hem zijn echtgenote; Gerardimontium-voorzitter Marc van Trimpont; Werner Borremans namens zijn vader, laureaat Etienne Borremans, en vooraan mevrouw Etienne Borremans.

Muzikale intermezzi, ditmaal op accordeon, werden gebracht door de talentvolle Karel Herregodts, leerling aan de Stedelijke Kunstacademie en laatstejaars wetenschappen-wiskunde. Hij vergastte de zaal op vier nummers, achtereenvolgens de Parijse muzette Le petit bal de la marine van François Deguelt; La vita è bella (uit de gelijknamige film) van Nicola Piovani; Tzigane Tango van Astor Piazola en als afsluiter de Parijse muzette Sous le ciel de Paris van Hubert Giraud. Terloops, laatstgenoemd nummer werd ook vaak gezongen door Edith Piaf en Ives Montand op een tekst van Jean Dréjac.
Dit bijzonder geslaagd 12de Geschiedkundig Treffen werd afgesloten met een feestelijke receptie.
 

13 september 2008 : Aankondiging 12de Geschiedkundig Treffen Gerardimontium

9  augustus 2008 : Nummer 220 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Biografisch repertorium van de dienstverleners van Viane (1800-2000), door Freddy de Chou.
- Een kostuum op maat. De gebroeders Delbauve, meesterkleermakers te Geraardsbergen, door Jacques de Ro.

7 augustus 2008 : Oproep

9 juni 2008 : Nummer 219 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Koude oorlog avant la lettre. De invloed van de 19de-eeuwse schoolstrijd op de lokale muziekverenigingen in Geraardsbergen : Sint-Cecilia versus Orpheus, door Peter Brynart.
- Biografisch repertorium van de dienstverleners van Waarbeke (1800-2000), door Freddy de Chou.
- Archeologisch noodonderzoek in de Grotestraat te Geraardsbergen; 1000 jaar stadsgeschiedenis in een notendop, door Johan Deschieter en Tineke de Wandel.
- Majoor Karl-Joseph Vollmer, ‘Kreiskommandant’ Aalst-Oudenaarde tijdens de Bezetting in de 2de Wereldoorlog (1940-1944), door Marc van Trimpont

15 april 2008 : Uitreiking vierjaarlijkse Prijs Heemkunde van de provincie Oost-Vlaanderen
Op 15 april had in het cultuurcentrum De Werf te Aalst voor een talrijk opgekomen publiek, onder wie Geraardsbergens cultuurschepen Guido De Padt, de uitreiking plaats van de acht cultuurprijzen 2007 van de provincie Oost-Vlaanderen, waaronder de prestigieuze vierjaarlijkse prijs voor heemkunde of lokale geschiedenis. Zoals eerder bericht werd Jacques De Ro, bestuurslid van Gerardimontium, laureaat met de bekroning van zijn boek De dorst van Geraard. De dranknijverheid in Geraardsbergen en deelgemeenten in hstorisch perspectief, dat in 2005 is uitgegeven door het departement Cultuur van de stad Geraardsbergen.

De laureaat werd geïnterviewd door radio Klara-presentatrice Gudrun De Geyter en vervolgens letterlijk en figuurlijk in de bloemetjes gezet (foto links) terwijl hem het aandenken van de prijs werd overhandigd door Jozef Dauwe, gedeputeerde voor cultuur.

Een noemenswaardig toeval bracht die avond drie laureaten samen. Naast de kersvers gelauwerde Jacques De Ro, de zo-even vermelde gedeputeerde die laureaat werd in 1992 en Marc Van Trimpont, voorzitter Gerardimontium, laureaat 1999 (foto rechts).
 

8 april 2008 : Nummer 218 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Biografisch repertorium van de dienstverleners van Zandbergen (1800-2000), door Freddy de Chou.
- “Erst kommt das Fressen und dann kommt die Moral”. Geraardsbergen 1940-1944, dl. 2, door Dirck Surdiacourt.

4 maart 2008 : Nacht van de Geschiedenis (18 maart 2008)

14 februari 2008 : Nummer 217 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Biografisch repertorium van de dienstverleners van Zarlardinge (1800-2000), door Freddy de Chou.
- “Alles van waarde is weerloos”. Een historische herenwoning in de Vredestraat als testcase voor het Geraardsbergse erfgoedbeleid, door Jacques de Ro.
- “Erst kommt das Fressen und dann kommt die Moral”. Geraardsbergen 1940-1944, door Dirck Surdiacourt.
 

11 februari 2008 : Eremerk graaf Boudewijn - laureaten
Het bestuur van Gerardimontium verkoos in zijn jongste vergadering drie personen die zullen worden onderscheiden met het Eremerk Graaf Boudewijn.

De laureaten 2008 zijn Etienne Borremans, Roger Flamant en Herman Merckaert. Etienne Borremans die wel eens de pionier wordt genoemd van het archeologische onderzoek in Geraardsbergen heeft ook meerdere gezaghebbende publicaties dienaangaande op zijn actief. Roger Flamant wordt gelauwerd omwille van zijn verdiensten op het vlak van het behoud van ons culinair erfgoed. Onder zijn impuls kreeg de Geraardsbergse mattentaart de Europese erkenning als geografisch beschermd product, meteen een primeur voor Vlaanderen. Herman Merckaert ten slotte heeft met de oprichting van zijn bekend aloammuseum in de Mertensmolen te Viane een prestatie van formaat gestalte gegeven, een krachttoer waarmede gereedschappen van oude ambachten voor de toekomst zijn gevrijwaard en ter attentie van het publiek tentoon zijn gesteld.

Het Eremerk Graaf Boudewijn anno 2008 zal aan de laureaten worden overhandigd in het najaar op een nog nader te bepalen datum.
 

14 december 2007: Nummer 216 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Geraardsbergenaars in het Koreaanse oorlogsgeweld (1950-1955), door Marc van Trimpont.
- “Gestorven voor België”. Het luchtbombardement van 30 oktober 1918 boven Geraardsbergen, door Jacques de Ro.
- Onbekende foto’s over het Geraardsbergse brouwerijverleden. Bijdrage tot de iconografie van brouwerij ‘De Kat’, door Jacques de Ro.
- In ’t Giesbaargs, door Luc van Schoors.
 

21/11/07 : JACQUES DE RO LAUREAAT PROVINCIALE PRIJS HEEMKUNDE 2007


De Bestendige deputatie van de Provincieraad van Oost-Vlaanderen schrijft om de vier jaar een prijs uit op het gebied van heemkunde of lokale geschiedenis. Deze prijs gaat in bevoegde middens door voor een "zeer begeerde onderscheiding". Bovendien is voor de laureaat een bedrag gemoeid van vijfduizend euro.

Voor de "Provinciale Prijs Heemkunde 2007" werden meerdere werken onder de loupe genomen. Een vakjury van beroepshistorici riep, met eenparigheid van stemmen, Jacques de Ro uit tot laureaat 2007 voor zijn studie "De dorst van Geraard. De dranknijverheid in Geraardsbergen en deelgemeenten in een historisch perspectief”". Dit rijk geïllustreerd boek van 335 bladzijden (A4) werd eind 2005 uitgegeven door het Departement Cultuur van de stad Geraardsbergen. Het brengt in een vlot leesbare stijl een totaalbeeld van de dranknijverheid in Geraardsbergen door de eeuwen heen.

De laureaat
De laureaat (foto M.I.G.) is een geboren en getogen Geraardsbergenaar maar vestigde zich meerdere jaren geleden in Gent. Hij is oudleerling van het Sint-Jozefsinstituut, ook gekend als “t Karmelieten” en behaalde een licentie geschiedenis aan de Gentse universiteit met zijn verhandeling “Analyse van een belangrijke financiële en politieke familieclan. De Spitaels van Geraardsbergen. Machtsverhouding en verlies”. Hij was actief als wetenschappelijk medewerker bij de oprichting van het Museum voor Industriële Archeologie en Textiel in Gent, vervolgens als wetenschappelijk vorser bij de Werkgroep voor Industriële Archeologie Geraardsbergen (Wiager) en als medewerker voor lopend seminariewerk bij het Seminarie Nieuwste Geschiedenis aan de universiteit Gent. Naast zijn bekroond boek en zijn zo-even vernoemde onuitgegeven licentiaatsverhandeling vallen meerdere publicaties te vermelden zoals zijn medewerking aan het vierdelig standaardwerk “Gemeenten van België, geschiedkundig en administratief-geografisch woordenboek” o.l.v. H. Hasquin, zijn bijdrage “De Belgische Omwenteling te Geraardsbergen in 1830” in H. Strijpens’ “Oost-Vlaanderen: bouwheer van de Staat België”. Bovendien zijn er de talrijke bijdragen in geschiedkundige tijdschriften, vooral in het tijdschrift Gerardimontium. Zijn laatste omvangrijke studie “Het Schoonste Spektakel. 100 jaar filmvertoon in Geraardsbergen” (260 bladzijden A4) deed hij samen met Dirck Surdiacourt. Het werd een gezamenlijke realisatie in 2006 van het departement Cultuur van de stad Geraardsbergen en de Kring Gerardimontium.

De Kring ‘Gerardimontium’ weer in feeststemming
Dat het bestuur van de Geraardsbergse geschiedkundige vereniging in de wolken is met deze onderscheiding die een van zijn leden is toegekend, zal wel niemand verbazen. Reden tot vreugde is er des te meer daar het de tweede maal is dat een lid van Gerardimontium deze prijs in de wacht sleept. Acht jaar geleden werd immers de voorzitter, Marc van Trimpont, laureaat van de “Provinciale Prijs Heemkunde 1999” met de bekroning van zijn studie “Het land en de baronie Boelare”.
 

22/10/07 : Eerste Quiztornooi van de Kring Gerardimontium

22/10/07:  Nummer 215 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Van brandewijnstokerij tot Irish Pub. Bouwgeschiedenis van de woning gelegen Nieuwstraat 41 te Geraardsbergen, door Jacques de Ro.
- In rook opgegaan. Geraardsbergse sigarenfabrikanten in faling. 1870-1914, door Dirck Surdiacourt.
- De tüsjkiesj van Giesbaarge... en omstreken, door Jan Coppens.

26/08/07: Nummer 214 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- ‘In Den Dok’, een paternalistische reactie van de burherij op de sociale onrust in Geraardsbergen of de zorg om de volksgezondheid,, door Dirck Surdiacourt.
- Het ‘Boudewynkasteel’. Een verdwenen rentenierswoning op de Oudenberg te Geraardsbergen, door Jacques de Ro.
- Een historische blik op ’t Pannenhuis te Onkerzele, door Elie de Mol
- In ’t Giesbaargs : scheldwoorden, door Luc van Schoors

06/06/07 : Nummer 213 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Het succes van de solferstek. Nieuw licht op de eerste Geraardsbergse lucifersfabrikant Guillaume Mertens, door Jacques de Ro.
- De sigarenfabriek “Finistère” van de familie Bruylandt-De Schuyteneer in Jadotstad in het voormalige Belgisch-Kongo, door Dirck Surdiacourt.
- De taalgrens in de spiegel van de plaatsnamen in en om Geraardsbergen, door dr. Luc van Durme.
- De steegjesroute rond de Markt van Geraardsbergen, door Jan Coppens
- Voorouderreeks, Afl. 18, Auguste de Portemont, door Marc van Trimpont

03/06/07 : Lustrumviering
De Kring Gerardimontium bestaat tien jaar en dit wordt gevierd met een academische zitting tijdens dewelke dr. Luc van Durme, lid van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, een referaat zal houden over het thema "De taalgrens in de spiegel van de plaatsnamen in en om Geraardsbergen", terwijl leerlingen van de stedelijke Kunstacademie zorgen voor muzikale intermezzi.
Dit feestgebeuren, waarbij voor het eerst ook het Eremerk Graaf Boudewijn wordt uitgereikt, heeft plaats in het Koetshuis van de Sint-Adriaansabdij op zondag 3 juni 2007 om 10 uur stipt en wordt afgerond omstreeks 12.30 uur met een feestelijke receptie tot 13.30, aangeboden door de Stichting Louis-Ghislain Rens.

06/04/07 : Nummer 212 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Constant van Crombrugghe (1789-1865). Kannunik en deken van het Kapittel Sint-Baafs te Gent. Lid van het nationaal Congres. Stichter van vier kloostercongragaties. Grondvester van het vrij onderwijs, door Gaston Imbo (†).
- ‘Groot-Geraardsbergen’ 1943, of de stille eenmaking van de genaaste gebieden, door Dirck Surdiacourt.
- In ’t Giesbaargs, door Lucien van Schoors

30/01/07: Nummer 211 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- “Een welgelegen buitengoed te Geeraardsbergen”… het ‘Oudenbergkasteel’, door Jacques de Ro.
- Overuren voor God… Een biografische schets van Hendrik Jeddens protestants predikant te Geraardsbergen, door Guy Liagre.

9/12/06 Nummer 210 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Zarlardingenaar Jean Joseph Deportemont (1803-1883) alias Dom Jacobus onder de vlag van Citeaux, prior van “Notre-Dame-du-Petit-Clairvaux” in Tracadie (Canada), 1858-1883, door Marc van Trimpont.
- De Wegvoeringstraat. Een straatnaam als herdenking aan een oorlogsdrama uit 1916 te Geraardsbergen, door Jacques de Ro.
- Voorouderreeks van Emile van den Daelen (1845-1918) door Marc van Trimpont.
- In ‘t Giesbaargs, dialectrubriek door Lucien van Schoors.

9/10/06 Nummer 209 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Daar gaat een dominee voorbij... Een eeuw protestantisme te Geraardsbergen (1906-2006), door dr. Guy Liagre
- Deel 2 van "Tot Zalige en Onuitwischbare Nagedachtenis" van Félicien Cauwel..., door Dirck Surdiacourt
- Misvattingen over Franse leenwoorden in het Geraardsbergs, door Jan Coppens

14/08/06 Orde op zaken (bis)
Twee jaar geleden had net over de taalgrens in de provincie Henegouwen, een verschrikkelijke gasontploffing plaats. Deze ging gepaard met een alles verschroeiende vuurhaard en met onbeschrijfelijk veel menselijk lijden en leed. We vernamen het nieuws van deze tragedie onder meer via de Vlaamse televisie die meldde dat het onheil zich had voorgedaan in het plaatsje Gellingen, dit is de Nederlandstalige benaming voor Ghislenghien. Fijn dat onze Vlaamse officiële omroep (VRT) eventjes en heel natuurlijk een steentje bijdroeg om een in onze taal minder gekende of misschien in onbruik geraakte plaatsnaam weer in omloop te brengen. Maar…, wat gebeurde er nadien??? Nadat zowat iedereen zich, als vanzelf, de naam Gellingen eigen had gemaakt waardoor het Franstalige Ghislenghien hier in Vlaanderen op de achtergrond geraakte, deed diezelfde omroep zoals de slangen: vervellen! Als gevolg daarvan vervreemde hij zich van zijn eigen “kind” Gellingen om het steeds weer te hebben over Ghislenghien… En dat terwijl nagenoeg iedereen (concurrent VTM en Het Laatste Nieuws, de grootste krant van Vlaanderen, incluis) het “VRT-kind” Gellingen… had aangenomen.

Steeds diezelfde VRT heeft het bijvoorbeeld ook steevast over (het naburige) Lessines in plaats van het Nederlandse Lessen doch anderzijds wel over Eigenbrakel wanneer de originele Franse benaming Braine l’Alleud is, of Borgworm in plaats van Waremme, of enz., enz., enz… Hier is dus duidelijk en onmiskenbaar een gebrek aan rechtlijnigheid in de beleidsvisie(?), met andere woorden een gemis aan houvast ter zake. In het Swahili zou men gewagen van een potopoto, een… hutsepot!
Maar blijkbaar is er ook nog iets anders aan de hand, wat inderdaad aan de oppervlakte komt bij het gebruik van plaatsnamen uit het Franstalige landsgedeelte. Ik verklaar me nader. Niet alleen de VRT heeft het over Lessines enz., enz., maar ook in ons Onderwijs wijkt men, naar verluidt, af van het Nederlandse taaleigen ter zake. Hoe komt dat toch?…

Voor het antwoord op deze vraag moeten we zo’n veertig à vijftig jaar terug in de tijd, naar de periode van de marsen op Brussel toen Franstalige respectievelijk Nederlandstalige bewegwijzering, vooral in de taalgrensgebieden, bijna dag na dag werd beklad. In het Brusselse bij voorbeeld werden namen als Gand en Luik met een teerachtige verf onleesbaar gemaakt. In de hoop dit geldverslindend verschijnsel uit de wereld te helpen, besliste de toenmalige minister van Openbare Werken, Jos de Saeger, de plaatsnamen van (Belgische) gemeenten voortaan te vermelden uitsluitend in de taal van de streek waar die gelegen zijn. Aldus was geen sprake meer van een tweetalige bewegwijzering Gent-Gand respectievelijk Liège-Luik, maar wel van een eentalige Gent en Liège. En zo werd hier in Geraardsbergen, bij het inslaan van de Groteweg richting Henegouwen, de wegwijzer Lessen “omgetoverd” in Lessines. In Lessen had er op datzelfde moment Geraardsbergen moeten staan, maar het heeft heel wat langer aangesleept alvorens ook in Franstalig België die maatregel van louter praktische aard, werkelijk ook doorgang vond… Na verloop van tijd trok Openbare Werken zijn eerder genomen maatregel in en werd alles weer als voorheen… Dit legt uit hoe het komt dat vandaag de wegwijzer, bij het inslaan van de Groteweg, opnieuw Lessen aangeeft.

Ik zegde zo-even dat de destijds door Openbare Werken genomen maatregel er een was van louter praktische aard die niets -maar dan hoegenaamd niets- had en heeft uit te staan met het grammaticale taaleigen van het Frans of het Nederlands. Begrijpe dan wie kan(?) –tenzij wanneer men esperanto-trekjes cultiveert in de hoop denkbeeldige torens van Babel te slopen- dat het Onderwijs in Vlaanderen op een taalkundig oncorrecte kar is gesprongen en het steevast heeft over Lessines i.p.v. Lessen, enz., enz., enz.

Een vereniging als de onze staat, als per definitie, voor het in stand houden van het erfgoed. Net als de Franstaligen het sinds mensengeheugenis spontaan hebben over Grammont voor Geraardsbergen, Gand voor Gent, Roulers voor Roeselare, Londres voor London,… hebben wij het al net zolang en even natuurlijk over Lessen voor Lessines, Hoei voor Huy, Nijvel voor Nivelles, Parijs voor Paris, enz., enz., enz… Beste mensen, ook plaatsnamen maken deel uit van ons cultureel erfgoed. Waarom zouden wij nu anders moeten gaan doen in een aangelegenheid die overal elders wordt beschouwd als zijnde de normaalste zaak van de wereld? Laten we ons dus gedragen zoals iedereen en onze natuurlijkheid geen geweld aandoen. Trouwens, toont de eeuwenoude volkswijsheid, volgens dewelke elke vogel zingt zoals hij gebekt is, ons niet de te volgen weg?
Welke politicus of politica neemt de handschoen op?
Marc van Trimpont, voorzitter


07/08/06 Nummer 208 Gerardimontium. Blikvangers in dit nummer:
- Frans C.C. van Coetsem (1919-2002). Geboren Geraardsbergenaar, internationaal gerenommeerd taalkundige, door Jan COPPENS
- “Tot Zalige en Onuitwischbare Nagedachtenis” van Félicien Cauwel (1885-1943), “Veldwachter der Gemeente Nederboelare”, deel 1, door Dirck SURDIACOURT.
- In ’t Giesbaargs, dialectrubriek door Lucien VAN SCHOORS.

15/07/06 Ophasselt in beeld (1900-1976) - Om te voldoen aan de aanhoudende vraag is het boek Ophasselt in beeld (1900-1976) nu te verkrijgen in tweede druk.

11/07/06 11 juli…Orde op zaken
Tot zowat 20 à 25 jaar geleden sprak men van het Guldensporenfeest. Sindsdien moeten we het stellen met wat genoemd wordt “Feest van de Vlaamse Gemeenschap”, naar analogie van “Fête de la Communauté française”.
Volgens sommigen zou de reden voor die naamsverandering gezocht moeten worden in het feit dat op de term Guldensporenfeest een soort hypotheek zou rusten die dan wordt toegeschreven aan de houding van de Vlaamse Beweging, waarover een en ander zou te zeggen vallen. Het gaat hier om motieven van louter emotionele en dus subjectieve aard. Welnu, dit is een foutieve invalshoek. De termen Guldensporenslag en Guldensporenfeest werden inderdaad gebruikt door de Vlaamse Beweging die een en ander voorstelde als symbool van de Vlaamse vrijheidsstrijd, maar ze zijn alles behalve een creatie of een kind van die beweging. De naam gaat immers eeuwen terug in de tijd. In 1562, met andere woorden enkele honderden jaren voor er zelfs van een Vlaamse Beweging sprake was, weidde kroniekschrijver Nicolas Despars (1522-1597) uit over “den zegenryken slag van Kortrijk, gezeyd de Gulden Sporen” (zie: Cronycke van den Lande ende Graefscepe van Vlaeneren van de jaeren 405 tot 1492, Brugge, 1562, uitgegeven naar het oorspronkelijk door J. de Jonghe, Brugge, 1737-1738, p.89).
Alhoewel er misschien onderhuids en onder bepaalde aspecten een zweem van een Vlaamse vrijheidsstrijd aanwezig was, was de Guldensporenslag in eerste instantie een sociale revolutie avant la lettre die plaats greep omstreeks 1300. Samen met de slag bij Woeringen (1288) bracht de Guldensporenslag (1302) inderdaad een grondige wijziging in het politieke en sociale leven teweeg.
Mag ik er overigens op wijzen dat de term Guldensporenslag overal gekend en verspreid was (is) en dan niet in verband met de Vlaamse Beweging maar steeds binnen de correcte historische context (en ik citeer opnieuw, maar nu L.A. Warnkönig, een historicus van recentere datum) : “Cette victoire éclatante, remportée par les bourgeois et gens de métier de la Flandre sur la fleur de la noblesse française, laisse une telle impression dans l’esprit du peuple flamand, qu’il n’est personne dans ce pays qui ne connaisse la bataille des éperons : c’est le nom populaire de la journée de Coutrai de Groeninghe” (zie : Histoire de la Flandre et de ses institutions civiles et politiques jusqu’à l’année 1305, Brussel, 1835, p.314). Zowel de term als het begrip Guldensporenslag en mutatis mutandis Guldensporenfeest maken dus onmiskenbaar deel uit van ons cultuurhistorisch erfgoed. Zoiets veegt men zomaar niet van tafel! Trouwens, het is niet omdat men van oordeel is (terecht of onterecht) dat een of andere drukkingsgroep misbruik zou hebben gemaakt van iets waardevols dat dit waardevolle plots als een wegwerpproduct zou moeten worden misprezen en weggemoffeld. Of, moeten we dan ook de Belgische vlag begraven gewoon omdat, tijdens de Tweede Wereldoorlog, de met Duitsland meevechtende soldaten van het Waals Legioen de Belgische driekleur droegen? Laten we toch consequent blijven.
De Vlaamse politicus/politica die de destijds begane vergissing van die naamsverandering ongedaan maakt en recht trekt wat kromgebogen werd, wel, zijn/haar naam zal verbonden blijven met de geschiedenis van Vlaanderen.

Marc van Trimpont,
Voorzitter van de Geschied- en Heemkundige Kring Gerardimontium

16/06/06 Nummer 207 Gerardimontium - Blikvangers in dit nummer:
- Verdwenen uitdrukkingen in ’t Giesbaargs, door Jan COPPENS
- Medische zorgverleners in Geraardsbergen in de negentiende eeuw, deel 4 en slot, door Freddy DE CHOU.
- Digno Garcia, een Paraguayaanse harpspeler in Geraardsbergen: deel 2 en slot, door Jacques DE RO.

08/05/06 Ophasselt in beeld (1900-1976) - Het boek Ophasselt in Beeld (1900-1976) is uitverkocht !

22/04/06 Ophasselt in beeld (1900-1976) overrompelend succes - Op vrijdagavond 21 april had voor een bomvolle zaal -alle 120 stoelen waren bezet en talrijk waren ze om recht te hebben moeten staan- een powerpoint-presentatie plaats van het kijk- en leesboek Ophasselt in beeld, waarover hier bericht op 30 december 2005. Na de voorstelling werd het aan de balie een drukte van jewelste door de toeloop van de vele belangstellenden die allen een boek of meerdere exemplaren wilden bemachtigen. Begrijpelijk want Ophasselt in beeld is een fraaie publicatie geworden die kan worden gerangschikt onder de betere “fotoboeken” (zie ook onder Publicaties).

16/04/06 Nummer 206 Gerardimontium - Blikvangers in dit nummer:
- Digno Garcia, een Paraguayaanse harpspeler in Geraardsbergen (dl.1) door Jacques DE RO
- Medische zorgverleners in Geraardsbergen in de 19de eeuw (dl.3) door Freddy DE CHOU
- In 't Giesbaargs, dialectrubriek door Lucien VAN SCHOORS

25/03/06 Trefwoordenregister op krantenartikels - Marc Punnewaert zorgde voor een overzichtelijk trefwoordenregister op de krantenartikels verschenen in 1) Carto Numis Club, 2) De Heemschutter en 3) Gerardimontium. U kan dit bestand in excel downloaden.

18/03/06 - Een “Groot Geraardsbergenaar” in Parijs
In Parijs wordt momenteel gedacht aan de publicatie van een soort Dictionnaire du Paris médiéval de Guillebert de Metz en in verband hiermede heeft de projectleider de medewerking gevraagd van Marc van Trimpont, voorzitter van de Kring Gerardimontium, medewerking die gaarne werd toegezegd.
Geraardsbergenaar Guillebert de Metz of Mets (°ca.1360) heeft lange tijd vertoefd in de Franse hoofdstad waar hij ten tijde van het bewind van Karel VI (1368-1422) een Description de la ville de Paris schreef. Dit werk wordt zelfs vandaag nog ‘tout à fait remarquable’ genoemd door de initiatiefnemer van het project.

12/03/06 - Eetfestijn
Op zondag 12 maart 2006 organiseert de Geschied- en Heemkundige Kring Gerardimontium zijn 5de eetfestijn. Dit heeft plaats in feestzaal De Reep, Astridlaan, Nederboelare van 11.30 tot 14.30 uur.
Op het menu: Steak, natuur of keuze tussen drie sausjes ofwel Ossentong in tomatensaus met champignons ofwel Gepocheerde zalmfilet met fijne groentjes. Bij elke schotel aangepaste garnituur en frietjes.
PRIJS : 12 euro (7 euro voor kinderen onder 12 jaar, te betalen aan de kassa)
KAARTEN TE BEKOMEN BIJ DE BESTUURSLEDEN EN AAN DE KASSA

03/02/06 Nummer 205 Gerardimontium
Blikvangers in dit nummer:
- Medische zorgverleners in Geraardsbergen in de 19de eeuw (dl.2) door Freddy de Chou.
- Voorstelling van nieuwe archiefbescheiden van de baronie Boelare (Jean Marquebreuck).
- Klaarheid over overlijdensdatum van Joannes van Waesberghe, 1603-1632 (Marc van Trimpont)
- Verdwenen uitdrukkingen in 't Giesbaargs en Geraardsbergen in de dialectatlas van Zuid-Oost-Vlaanderen (Jan Coppens)
- Een bijdrage over priores D'Azevedo, de laatste bestuurster van het O.L.V.-Ziekenhuis van Geraardsbergen (J. Verschaffel)

15/01/06 Europese erkenning ‘Geraardsbergse mattentaart’
De Broederschap van de Geraardsbergse mattentaart -en in allereerste plaats haar voorzitter Roger Flamant- heeft reden tot feesten. Op 6 januari kwam het bericht van de Europese erkenning van de ‘Geraardsbergse mattentaart’ als streekgerecht. Zowel de radio en televisie als de geschreven pers hebben er ruim aandacht aan geschonken. Deze erkenning maakt van het label ‘Geraardsbergse mattentaart’ een exclusiviteit voor de bakkers van de regio Geraardsbergen-Lierde.
De Kring Gerardimontium is nauw en actief betrokken geweest bij de totstandkoming van het erkenningdossier. Voorzitter Marc van Trimpont nam inderdaad de historische onderbouw van dit dossier voor zijn rekening, m.a.w. de niet producttechnische en niet administratieve hoofdstukken. Het betreft meer bepaald § 4.3 waar de gegrondheid van het geclaimde geografisch gebied (Geraardsbergen-Lierde) diende te worden gerechtvaardigd en § 4.6. waarin, op historische gronden, het verband of de binding van het product met de geografische streek diende te worden aangetoond.Vermits het hier gaat om de erkenning van een streekgerecht zal het wel voor iedereen duidelijk zijn dat de slaagkans en de succesvolle afloop van dergelijk dossier staat of valt met deze onderbouw.

31/12/05 Ophasselt in beeld 1900-1975 - Ophasselt in Beeld, 1900-1975 , zo luidt de titel van het kijk- en leesboek over de deelgemeente Ophasselt dat weldra wordt uitgegeven door onze Kring.

De auteurs en samenstellers zijn Hilde van Paepegem en Filip Jalet . Als ingezetenen van Ophasselt bezochten beiden maandenlang familieleden, vrienden, kennissen , ja nagenoeg alle inwoners op zoek naar illustratiemateriaal uit grootmoeders tijd. Hun oogst is indrukwekkend met mogelijk tot zelfs een 200-tal illustraties. Het gaat hier echter om meer dan een gewoon kijkboek. Niet alleen zijn er tal van vooralsnog onuitgegeven fotos's, maar bovendien werd elke illustratie door de samenstellers voorzien van passende duiding. En wie daarbovenop alles wil vernemen over het verleden van deze landelijke leefgemeenschap, die midden de zeventiende eeuw zelfs tot graafschap werd verheven, vindt wat hij zoekt in een historisch hoofdstukje geschreven door Jacques de Ro onder de titel Van Haslud naar Ophasselt. Het gaat hier dus om wat we een “volwaardig” kijk- en leesboek zouden willen noemen, “volwaardig” in de diepere betekenis van dit tweeledig woord.

30/12/05 Nieuwe lay-out - Hopelijk bevalt de nieuwe lay-out. Uw opmerkingen zijn steeds welkom bij de webmaster.

28/12/05 Trefwoordenregister - Ook dit jaar zorgde Marc Punnewaert voor een overzichtelijk trefwoordenregister. U kan dit bestand in excel downloaden.

27/12/05 Gerardimontium - Alle gegevens in het indexregister zijn bijgewerkt. Wie nog geen lid is, kan een staaltje van het tijdschrift bekijken via deze inhoudstafel.